Kapılar, temelde aynı fonksiyona ve göreve sahip mobilya tipleri olsa da bir ev içerisinde dahi her bölüm kendine ait ayrı tasarımlı ve farklı özellikli kapılar ile kullanılabilir. Bazen de evde belirli birkaç kapı tipi ya da bir kurumda değişen birçok kapı tipi bulunabilir. Kapının türüne, ağırlığına, boyutuna, kullanım özelliklerine ve istenilen fonksiyonlara göre de kapı menteşesi değişen çeşitler ile üretilen ve buna göre kullanılması gereken bir üründür.
Menteşe kapının bir noktaya sabitlenerek hareketli hale gelmesini yani açılıp kapanmasını sağlar. Temel fonksiyonu bu olsa da bu fonksiyonu bazen estetik bazen dayanıklı bazen de ek fonksiyonlar ile yerine getirebilmesi için çeşitlendirilir. Günümüzde temel olarak ifade edilebilecek kapı menteşesi çeşitleri arasında ise aşağıdaki türlerden bahsedilebilir.
Menteşe çeşitlerinin adlarından da anlaşılabileceği üzere ya kullanım türünden ya üretim malzemesinden ya da fonksiyonuna bağlı olarak isimlendirilmektedir. Yani örnek olarak mobilya kulpları içerisinde de çekmece kulpu, kapı kulpu, kapak kulpu veya raf kulpu gibi çeşitler yer alırken; menteşelerde de kullanım alanına ve kullanım özelliğine göre çeşitler yer alır.
Kapı menteşesi için çeşitler birbirinden ayrılırken genellikle kullanım yapısına ve üretim özelliklerine göre birbirinden ayrılmaktadır.
Genel olarak menteşe kapının açılıp kapanması için birleşim noktasında kullanılır ve içerisinde bazen bir yay bazen sadece bir mil bazen birbiri üzerine kenetlenmiş dişler gibi ayrıntılar ile çalışır. Çalışma alanına bağlı olarak bazen açıldığında sağlam bir şekilde durması, yıllar boyunca gıcırtı yapmaması veya örnek olarak açıldıktan sonra kendiliğini kapatması gibi özellikler talep edilebilir. Bu ayrıntılara bağlı olarak da menteşenin öncelikle belirli kriterlere göre seçilmesi gerekir.
Menteşe seçimi yapılırken öncelikle iç veya dış kapıda kullanılacak ve kapının ağırlığına uygun bir ürün tercih edilmelidir. Aynı zamanda kapının ağırlığını taşıyabilecek şekilde gıcırtı yapmadan ve dayanıklı kullanılabilecek ürünler önemlidir. İçe ve dışa ya da sağa ve sola açılan kapılarda buna uygun menteşe seçilmesi gerekirken, ürünün malzemesi ve kapının dekorasyonuna göre de uygun rengi belirlenmelidir. Aynı zamanda elbette temin edilecek ürünlerde bütçe kriterlerinize göre de ürün seçimleri yapılması gerekir.
Liste içerisinde de bahsedilen menteşeler kullanım fonksiyonlarına yani üretim yapılarına göre ev, işletme, kurum veya açık alan kapılarında kullanılabilirler.
Öncelikle evlerdeki standart oda kapılarından bahsetmek gerekirse, bu tip kapılarda çoğu zaman yaprak menteşe olarak ifade edilen menteşe türleri kullanılır. İki kanat ile üretilen bu menteşelerin bir kanadı kapı üzerinde bir kanadı gövdeye montaj edilirken, iki parçayı bir mil bir birleştirir ve hem mil hem de yapraklar kapı boyutuna göre değişen malzemeler ve boyutlar ile üretilerek kullanılmaz sunulur.
Çelik kapılar gibi yüksek ağırlıklı sağlam kapılar üzerinde genellikle ağır bir kapasiteyi taşıyabilecek şekilde yaprak ya da gizli menteşe gibi ürünler kullanılır. Bu kapıların dayanıklı bir kullanımı oluşturabilmesi açısından genellikle döküm ya da çelik malzemeden üretilen menteşeler kapıya birden fazla montaj edilir ve sessiz bir çalışma sağlanır. Çoğu zaman kapı fitili gibi çelik kapılarda ihtiyaç duyulan izolasyon malzemeleri ile birlikte bu tip menteşelerin kullanım ihtiyacı yer alır.
Çarpma menteşeler olarak ifade edilen ürünler ise kapının içe ve dışa doğru çift taraflı bir şekilde açılıp kapanabilmesini sağlamak için tercih edilirler. Genellikle bu tip menteşelerin kullanıldığı alanlar kapının her iki taraftan açılıp kapanmasını sağlar. Örneğin; eski zamanların Western filmlerinde gördüğünüz bar kapıları direkt olarak akla gelebilir. Kapı boyutuna ve ağırlığına göre çarpma menteşelerde de değişen boyutlarda seçim yapılarak kullanım sağlanabilir.
Menteşe seçimlerinde örneğin yaylı menteşeler kapının açılması ile birlikte kendiliğinden kapanabilmesi için içerisinde bir yay mekanizması bulundurur. Vida mekanizması sayesinde yayın ayarlanması mümkün olurken, kapı belirli bir itme kuvveti ile açılarak giriş ya da çıkış yapıldıktan sonra bırakılan kapı kendi kendine tekrar kapanır. Kapının özellikle sürekli kapalı kalması isteniyorsa, yani örneğin ofis veya mağazaların çıkış kapılarında hidrolik kullanımı yerine bu tip menteşelerden de yararlanılabilir.
Hem evlerde hem de işletmelerde daha estetik bir görüntü için gizli menteşe kullanımı ya da cam kapılar gibi dekoratif ürünlerde pivot menteşe kullanımı bazen de uzun ömürlü dayanıklı noktalarda demir menteşe kullanımı seçilebilir. PVC kapılarda dökümden PVC menteşeler, yine cam kapılarda tam uyum sağlayabilmesi için cam menteşe gibi ürünler ön plana çıkarken, kapı menteşesi her zaman kapının türüne ve kullanım alanına göre seçilerek kullanılır.
