Van, Türkiye’nin bal üretiminde öne çıkan merkezlerden biri olarak, son dönemde yaşanan huzur ortamı ve artan devlet destekleri sayesinde arıcı sayısında gözle görülür bir artış yaşıyor. Güvenlik kaygıları yüzünden daha önceleri ulaşılamayan yaylalara şimdi kovanlarını yerleştiren arıcılar, ilkbaharın gelmesiyle birlikte üretimlerine başlıyor ve sonbaharla birlikte emeklerinin karşılığını alıyorlar. Kadın arıcıların sayısının da arttığı bölgede, geçen yıl 152 bin olan arılı kovan sayısı bu yıl 164 bin, aktif bal üretim işletmesi sayısı ise 920’den 960’a yükseldi.
Gevaş Bal Üreticileri Birliği Başkanı Fırat Çenberlitaş, devlet desteklerinin ve huzurlu ortamın sektöre büyük katkıları olduğunu belirtirken, bölgenin zengin bitki çeşitliliği ve kimyasal kullanılmayan tarım yöntemleri sayesinde organik bal üretimi için redbahis oldukça elverişli olduğunu vurguladı.
Bölgede, özellikle kadın arıcılar dikkat çekiyor. Gevaş’ta kurulan Artos Kadın Kooperatifi, başlangıçta yalnızca 7 kadın arıcıyla yola çıkarken, şu anda Van genelinde arıcılıkla uğraşan kadınların sayısı 100’e yaklaşıyor. Yüksek rakımlı alanlarda organik bal üretimine odaklanan bu kadınlar, öncü projelerle diğer kadınları da bu alana yönlendiriyor.
Ayrıca, “Organik Arı Ürünleri Paketlenmesi İşlenmesi Projesi” adı altında kadınlar tarafından hazırlanan bir proje, devlet destekleriyle hayata geçiriliyor. Proje kapsamında yıl sonunda açılması planlanan paketleme tesisinde, Gevaş’ta üretilen organik bal ve diğer arı ürünleri işlenecek ve paketlenecek.
Çenberlitaş, Van’da 261 arıcının 65 bin boş arı kovanı ve gerekli ekipman desteğini Tarım Kırsal Kalkınma Destekleme Kuruluşu’ndan redbahis giriş (TKDK) aldığını belirtti. Bu destekler, hem kadınları hem de erkekleri arıcılığa yönlendirirken, 2010 yılında 550 olan aktif arıcı işletme sayısının günümüzde 960’a çıktığını ve yıllık bal üretiminin 2,4 milyona ulaştığını ekledi.
Artos Kadın Kooperatifi Başkanı Songül Güleç, yüksek rakımlı alanlarda organik bal üretimi gerçekleştirdiklerini ve “Uzman Eller” projesiyle arı sayısını artırdıklarını ifade etti. Güleç, yeni kurulan bal paketleme tesisleriyle Van balının kalitesini dünya çapında tanıtmayı hedeflediklerini, şu anda “pembe maskeler” ile üretim yaptıklarını ve yıl içinde 50 kadını daha bu alanda istihdam etmeyi planladıklarını belirtti.
