Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Ömer Faruk Bük, alafranga tuvalet kullanımının hemoroit riskini artırdığını belirtti. Bük, anatomik olarak alaturka tuvaletlerin dışkılama kolaylığı sağladığını, alafranga tuvaletlerde ise makat açısının tam düzelmemesi nedeniyle dışkılamanın zorlaştığını ve bunun hemoroit oluşumuna zemin hazırladığını ifade etti. Türkiye ve dünyada birçok kişiyi etkileyen hemoroit, sağlıklı dışkılayamama sonucu ortaya çıkan yaygın bir hastalıktır.
Doç. Dr. Bük, dışkılama pozisyonunun önemine dikkat çekerek, makatın yukarısında bulunan açılanmanın alaturka tuvaletlerde ideal pozisyona geldiğini vurguladı. Alafranga tuvaletlerde bu açılanmanın daha az olduğunu ve bu durumun dışkılamayı zorlaştırarak hemoroit oluşumunu tetikleyebileceğini dile getirdi. Uzun süre tuvalette kalma ve sürekli ıkınma alışkanlığının da hemoroit riskini artırdığını ekledi.
Hemoroit, makattaki toplardamar sisteminin büyümesi, gevşemesi ve aşağı sarkması olarak tanımlanır. Hastalık, iç ve dış hemoroit olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Dış hemoroitler, genellikle iç hemoroitlere göre daha fazla ağrıya neden olabilir.
Doç. Dr. Ömer Faruk Bük, hemoroit tedavisinin kişiye ve hastalığın evresine özel olarak planlandığını açıkladı. Dış hemoroitler çok büyük veya enfekte ise anestezi altında cerrahi olarak çıkarılabilir; lazer tedavisi bu durumlarda uygun görülmez. İç hemoroitlerde ise başlangıçta ilaç tedavisi uygulanır, cevaba göre cerrahi veya lazer gibi yöntemler değerlendirilir.
Bölgeyi 360 derece çevreleyen iç hemoroitlerin tedavisinin daha karmaşık olduğunu belirten Bük, bu tür vakalarda basamaklı tedavi yöntemleri uygulandığını ifade etti. Tedavi seçenekleri, hemoroitin çeşidi, evresi, hastanın genel sağlık durumu, kitlenin boyutu, kanama ve ağrı yoğunluğuna göre farklılık gösterir. Her hastaya her yöntemin uygulanmadığını, bazı durumlarda birden fazla tedavi yönteminin kombine edilebildiğini sözlerine ekledi.
Hastaların bazen bölgenin estetik görünümüne odaklandığını belirten Doç. Dr. Bük, asıl amacın ağrısız ve kanamasız dışkılamayı sağlamak olduğunu vurguladı. Makat ağzındaki her milimetre cildin önemine değinerek, cilt kaybının ciddi darlıklar ve skar dokusu oluşumuna yol açabileceğini ifade etti. Güncel cerrahi yaklaşımların mümkün olduğunca cilde dokunmadan tedavi etmeye çalıştığını belirtti.
Hemoroitin bulaşıcı bir hastalık olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Bük, oluşumundaki en önemli etkenin kronik kabızlık olduğunu söyledi. Kabızlık yaşayan kişilerin dışkılamak için sürekli ıkınması, bağ dokusunda gevşemeye yol açarak hemoroitlerin sarkmasına neden olur. Uzun süreli ishaller de hemoroit gelişimine katkıda bulunabilir.
Acılı ve baharatlı yiyeceklerin doğrudan hemoroite sebep olmasa da mukozayı tahriş ederek ağrıya yol açabileceğini, bu durumun da ıkınmayı artırarak riski yükselttiğini aktardı. Aile geçmişi, uzun süre oturmak, kronik kabızlık, ishal, sık ıkınmak ve ağır kaldırmak gibi faktörlerin hemoroite neden olduğunu belirtti. Bu etkenlerin aynı zamanda tedavi sonrası hastalığın nüksetme ihtimalini de artırdığını sözlerine ekledi. Uzun süre oturmaktan ve ciddi ağırlık kaldırmaktan kaçınılması, ıkınmadan dışkılama yapılması önerilir.
