İngiltere’de 91 binden fazla kişinin verileriyle gerçekleştirilen ve tıp dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, uzun süre kesintisiz oturmanın kanser görülme ve kanserden ölüm riskini önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu. Bilim insanları, özellikle 30 dakikadan uzun süren aralıksız hareketsizliğin sağlık açısından daha riskli olabileceğine dikkat çekti.
Araştırma, İngiltere’deki uzun soluklu sağlık çalışmalarına katılan 91 binden fazla yetişkinin verilerini analiz etti. Katılımcıların yaş ortalaması 56 olarak belirlenirken, çalışmanın başlangıcında hiçbirinde kanser öyküsü bulunmuyordu.
Katılımcılar, bir hafta boyunca bileklerine takılan hareket takip cihazlarıyla izlendi. Bu cihazlar sayesinde kişilerin hareketsiz kalma, hafif veya orta/yüksek yoğunluklu fiziksel aktivite süreleri kaydedildi. Bilim insanları, bu kişilerin sağlık durumunu yaklaşık 12 yıl boyunca takip etti.
Araştırma sonuçları, günde uzun süre kesintisiz oturarak geçirilen her ekstra saatin kanserden ölüm riskinde yüzde 9’luk artışla ilişkili olduğunu gösterdi. Aynı zamanda, her bir ekstra uzun süreli oturma saati, genel kanser görülme riskinde yüzde 3 artışla bağlantılı bulundu. Obezite ve tip 2 diyabetle ilişkili kanser türlerinde ise risk artışının yüzde 5 seviyesinde olduğu tespit edildi.
Araştırmacılar, uzun süreli hareketsizliğin 30 dakika veya daha uzun süren ve bu sürenin büyük bölümünde kişinin hareketsiz kaldığı oturma dönemlerini kapsadığını belirtti.
Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, kesintisiz oturmak ile sık sık hareket ederek oturma süresini bölmek arasındaki farkı ortaya koydu. Kısa hareketlerle bölünen oturma sürelerinin daha olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkili olduğu görüldü.
Araştırmaya göre, gün içinde hareket ederek bölünen her bir saatlik hareketsiz zaman, kanserden ölüm riskinde yüzde 18, genel kanser görülme riskinde ise yüzde 6 oranında azalmayla ilişkilendirildi. Obeziteyle ilişkili kanserlerde yüzde 9, tip 2 diyabetle ilişkili kanserlerde ise yüzde 10 daha düşük risk bağlantısı tespit edildi.
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Glasgow Üniversitesi epidemiyoloğu Frederick Ho, uzun süre aralıksız oturmanın özellikle dikkat edilmesi gereken bir durum olduğunu vurguladı. Ho, verilerin 30 dakikadan uzun süre kesintisiz oturmanın daha yüksek kanser riskiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.
Ho, oturma süresini bölmek için yoğun spor yapmaya gerek olmadığını belirtti. Kısa bir yürüyüş yapmak veya gün içinde hafif hareket etmek bile uzun süreli hareketsizliği azaltmaya yardımcı olabilir.
Araştırma ayrıca uzun süreli oturmanın yerine fiziksel aktivite koymanın olası etkilerini de inceledi. Modellemelere göre, günde bir saatlik uzun süreli hareketsizliğin hafif fiziksel aktiviteyle değiştirilmesi, kanserden ölüm riskinde yüzde 12, kanser görülme riskinde ise yüzde 6 azalmayla ilişkilendirildi.
Bilim insanları, mevcut sağlık önerilerinin genellikle orta ve yüksek yoğunluklu egzersizlere odaklandığını ancak hafif fiziksel aktivitelerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bilim insanları, araştırmanın gözlemsel bir çalışma olduğunun altını çizerek sonuçların doğrudan neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini belirtti. Uzun süre oturmanın tek başına kansere neden olduğu veya oturma süresini bölmenin kesin olarak kanseri önlediği söylenemiyor.
Ancak bulgular, hareketsiz yaşam tarzı, kronik inflamasyon ve kanser riski arasındaki bağlantıyı inceleyen önceki araştırmalarla paralellik gösteriyor. Araştırmacılar, gün içinde uzun süre boyunca hiç hareket etmeden oturmak yerine kısa yürüyüşler yapmak, ayağa kalkmak ve hafif hareketlerle hareketsizliği bölmenin halk sağlığı açısından önemli olabileceğini vurguladı.
