Prof. Dr. İlker Taşçı, Dünya Alzheimer Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, yaş ilerledikçe unutkanlığın normal karşılanabileceğini ancak bazı belirtilerin daha detaylı değerlendirme gerektirdiğini belirtti. Her unutkanlığın Alzheimer hastalığına işaret etmediğini vurgulayan Taşçı, günlük işleri zorlaştıran, kişinin bağımsız yaşamını etkileyen unutkanlıkların dikkatle incelenmesi gerektiğini ifade etti.
Taşçı, yaşlanmaya bağlı hafıza değişikliklerinin günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemeyebileceğini, ancak kişinin daha önce kolaylıkla yaptığı işlerde zorlanması, aynı soruları tekrar etmesi, bildiği yerlerde yönünü kaybetmesi veya davranışlarında belirgin değişiklikler görülmesi durumunda bu belirtilerin yaşlanmanın doğal sonucu olarak kabul edilmemesi gerektiğini söyledi.
Unutkanlığın Alzheimer hastalığı dışında uyku bozuklukları, depresyon, vitamin eksiklikleri, tiroit hastalıkları, enfeksiyonlar, kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar gibi farklı sağlık sorunlarından da kaynaklanabileceğini belirten Prof. Dr. Taşçı, unutkanlık yakınması olan yaşlılarda doğrudan tek bir hastalığa odaklanmanın doğru olmadığını vurguladı. Öncelikle unutkanlığın başlangıcı, ilerleyişi ve günlük yaşam üzerindeki etkisi değerlendirilmeli; kişinin ilaçları, mevcut hastalıkları, beslenmesi, uyku düzeni ve ruhsal durumu ayrıntılı incelenmelidir.
Prof. Dr. Taşçı, Alzheimer hastalığının yalnızca unutkanlıkla ortaya çıkmayabileceğini belirterek, dikkat edilmesi gereken belirtileri sıraladı: Yakın zamanda yaşananların sık unutulması, aynı soruların tekrarlanması, para yönetimi, yemek hazırlama gibi günlük işlerde zorlanma, zamanı veya yeri karıştırma, konuşurken kelime bulma güçlüğü, kişilik, davranış ve duygu durumunda belirgin değişiklikler görülmesi bu belirtiler arasında yer alıyor. Bu belirtilerden birinin tek başına Alzheimer tanısı anlamına gelmediğini, belirtilerin tekrarlaması, ilerlemesi ve günlük yaşamı etkilemesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.
İleri yaştaki kişilerde bilişsel yakınmaların çok yönlü değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Taşçı, geriatrik değerlendirmenin hafıza testlerinin ötesinde kişinin hareket kabiliyeti, düşme riski, beslenme durumu, ruh sağlığı, uyku düzeni, sosyal yaşamı, kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçları da kapsadığını ifade etti. Bu bütüncül değerlendirmenin olası nedenlerin belirlenmesine ve kişiye özel bir izlem ile bakım planı oluşturulmasına yardımcı olduğunu ekledi.
Alzheimer hastalığında erken değerlendirmenin, kişinin ihtiyaçlarının belirlenmesi, eşlik eden sağlık sorunlarının kontrol altına alınması ve bakım sürecinin planlanması açısından büyük önem taşıdığını kaydeden Prof. Dr. Taşçı, ailelerin unutkanlığı yaşlılığın doğal sonucu olarak görüp başvuruyu erteleyebildiğini ancak erken değerlendirmenin tedavi edilebilir nedenlerin belirlenmesini ve gerekli desteklerin zamanında sağlanmasını mümkün kıldığını söyledi. Kişinin bağımsızlığını mümkün olduğunca uzun süre korumak ve yaşam kalitesini desteklemenin temel amaç olduğunu vurguladı.
Bilişsel sağlığın korunmasında kronik hastalıkların düzenli takibi, dengeli beslenme, yeterli uyku, fiziksel hareketlilik ve sosyal yaşamın sürdürülmesinin önemine değinen Taşçı, hipertansiyon, diyabet ve kalp-damar hastalıklarının kontrol altında tutulmasının, kişinin sağlık durumuna uygun fiziksel aktivite yapmasının, düzenli uyumasının, yeterli ve dengeli beslenmesinin altını çizdi. Sosyal ilişkilerin ve zihinsel faaliyetlerin sürdürülmesinin de sağlıklı yaşlanmanın önemli parçaları olduğunu belirtti. Yaşlı kişinin sağlık durumunun düzenli olarak değerlendirilmesinin, hastalıkların erken belirlenmesine ek olarak bağımsızlığın ve yaşam kalitesinin korunmasına da katkı sağladığını sözlerine ekledi.
