Arizona State University’de geliştirilen yeni bir matematiksel model, yiyeceklerin enerji içeriğini hesaplarken bağırsak mikrobiyotasının rolünü de dikkate alıyor. DAMM (Digestion, Absorption and Microbial Metabolism) adı verilen bu model, geleneksel kalori hesaplamalarının ötesine geçerek sindirim, emilim ve mikrobiyal metabolizmayı entegre ediyor.
Araştırmacılar, gıda etiketlerindeki kalori değerlerinin, vücudun gerçekte kullandığı enerjiyi tam olarak yansıtmayabileceğini belirtti. Prof. Rosa Krajmalnik-Brown, sindirimin insan ve bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların ortak çalışması olduğunu vurguladı.
Mikroorganizmalar, sindirilemeyen besin bileşenlerini parçalayarak enerji üretimine katkıda bulunuyor. DAMM modeli, bu iş birliğini daha net ortaya koyarak daha gerçekçi enerji hesaplamaları sunuyor. Geleneksel Atwater yöntemi ise yalnızca protein, karbonhidrat ve yağ miktarına odaklanırken bağırsak bakterilerinin etkisini göz ardı ediyor.
Bağırsak mikropları, özellikle lif gibi maddeleri kısa zincirli yağ asitlerine dönüştürerek vücuda ek enerji sağlıyor. Bu durum, kalori etiketlerinin tek başına yeterli olmayabileceği anlamına geliyor.
Araştırma kapsamında iki farklı diyet uygulayan sağlıklı yetişkinler incelendi. Bir grup yüksek lifli, daha az işlenmiş gıdalarla beslenirken, diğer grup düşük lifli ve işlenmiş ürünlerden oluşan Batı tipi diyet uyguladı. DAMM modeliyle yapılan analizler, Batı tipi diyet uygulayanların günlük ortalama 116 kalori daha fazla enerji emdiğini gösterdi.
Bu durum, lifin sadece sindirimi değil, aynı zamanda bağırsak bakterilerinin faaliyetlerini ve enerji kullanımını da etkilediğini ortaya koydu. Araştırma, bağırsak bakterilerinin ürettiği kısa zincirli yağ asitlerinin günlük ortalama 140 kalorilik ek enerji sağladığını hesapladı.
PLOS One dergisinde yayımlanan çalışma, gelecekte kişiselleştirilmiş beslenme programlarının bağırsak bakterileri dikkate alınarak geliştirilebileceğine işaret ediyor. Bir gıdanın sağladığı enerji, içeriğinin yanı sıra kişinin bağırsak mikrobiyotasına ve sindirim sisteminin çalışma biçimine de bağlı.
